Zdjęcie do artykułu Jak czytać list zarządu w raporcie rocznym
Fot. Vanadium Corporation of America / Wikimedia Commons · Domena publiczna

Raporty roczne

Jak czytać list zarządu w raporcie rocznym

Pismo prezesa zarządu znajdziesz w raporcie rocznym. W przykładowym wykazie zawartości raportu ESPI/EBI ma numer 8, obok „Sprawozdania zarządu” i części o ładzie korporacyjnym.

To pseudonim redakcyjny używany przez wydawcę, a nie deklaracja niezależnie potwierdzonej tożsamości osoby. Pierwotny podpis redakcyjny: Redakcja Raportów.

Gdzie w raporcie rocznym znajduje się list zarządu

Pismo prezesa zarządu znajdziesz w raporcie rocznym. W przykładowym wykazie zawartości raportu ESPI/EBI ma numer 8, obok „Sprawozdania zarządu” i części o ładzie korporacyjnym. W opracowaniach o raportach rocznych banków tę część nazywa się „listem prezesa zarządu do akcjonariuszy”.

Raport roczny spółka publikuje na swojej stronie i przekazuje do ESPI. Sprawozdanie zarządu z działalności trafia też do KRS.

Główne elementy raportu rocznego według GPW

Odpowiedzialność za sprawozdanie finansowe
Członek zarządu (kierownik jednostki)
Obowiązkowe oświadczenie o ładzie korporacyjnym
Tak – dla emitentów GPW

List a sprawozdanie zarządu i sprawozdanie finansowe

List zarządu to narracja, często podpisana przez prezesa lub cały zarząd, odrębna od sprawozdania zarządu z działalności. To drugie jest formalnym dokumentem raportu rocznego; zgodnie z § 70 ust. 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 29.03.2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych jego wyodrębnioną częścią jest oświadczenie o stosowaniu ładu korporacyjnego. W raporcie ESPI/EBI „Pismo prezesa zarządu” i „Sprawozdanie zarządu” to odrębne pozycje.

Sprawozdanie finansowe jest trzecim, odrębnym elementem: obejmuje bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych, zestawienie zmian w kapitale własnym i informację dodatkową. Ustawa o rachunkowości czyni za nie odpowiedzialnym kierownika jednostki, którym w spółce kapitałowej jest członek zarządu.

List zarządu vs. sprawozdanie zarządu vs. sprawozdanie finansowe

Forma
Narracja / list
Forma
Dokument formalny
Forma
Dokument finansowy
Zawartość
Wyniki, strategia, otoczenie
Zawartość
Oświadczenie o stosowaniu ładu korporacyjnego, dane kontrolne
Zawartość
Bilans, rachunek zysków i strat, przepływy pieniężne
Autor
Prezes lub zarząd spółki
Autor
Zarząd spółki
Autor
Członek zarządu (kierownik jednostki)

Autor, adresat i okres – pierwsze trzy informacje do wychwycenia

Zacznij od podpisu. W raportach ESPI/EBI występuje „Pismo prezesa zarządu”, a w opracowaniach o raportach rocznych – „list prezesa zarządu do akcjonariuszy”. Sprawdź, czy podpisał go prezes, cały zarząd czy tylko wybrani członkowie; od tego zależy, czy czytasz stanowisko indywidualne, czy kolegialne.

Ustal adresata i okres. List prezesa zarządu do akcjonariuszy to element komunikacji z właścicielami, nie dokument urzędowy. Porównaj okres wskazany w liście z okresem sprawozdania finansowego i sprawozdania zarządu; jeśli list dotyczy innego okresu niż dane w raporcie, zestawiasz nieporównywalne informacje.

Zapisz datę podpisania listu. Sprawdź też, czy w raporcie nie opisano zdarzeń po dniu bilansowym, które mogłyby zmienić wymowę narracji.

Jak czytać narrację o wynikach, otoczeniu i strategii

W raporcie rocznym wybrane dane finansowe i wyniki mają odrębną sekcję, w której są prezentowane i omawiane. Czytaj list równolegle z nią i ze sprawozdaniem finansowym: jeśli pojawiają się liczby – przychody, zysk, marżę, dług, przepływy – odnajdź je w tabelach i sprawdź, czy okres, jednostka i definicja są takie same.

Rozdziel trzy warstwy: wynik za okres; czynniki, które na niego wpłynęły (popyt, ceny, koszty, kursy walut, zdarzenia jednorazowe); decyzje strategiczne i inwestycje. W liście szukaj konkretów: co wzrosło lub spadło, w jakim segmencie i dlaczego. Jeśli zamiast tego jest ogólny opis rynku bez związku z liczbami spółki, ogranicza to wartość informacyjną.

Porównaj narrację o otoczeniu z tym, co o otoczeniu i ryzykach pisze sprawozdanie zarządu. List może wybierać korzystniejsze fakty, ale sprawozdanie zarządu jest dokumentem formalnym. To w nim szukaj pełniejszego opisu czynników ryzyka i zdarzeń.

Zalety i ograniczenia czytania listu zarządu

Zalety
Słowne wyjaśnienie wyników, kontekst strategiczny, opinia zarządu
Ograniczenia
Brak danych liczbowych, ogólnikowe stwierdzenia bez powiązania z liczbami

Test spójności: czy list zgadza się z resztą raportu

Zrób prostą tabelę czterech kolumn: twierdzenie z listu; liczba z sekcji wybranych danych; liczba ze sprawozdania finansowego; wyjaśnienie w sprawozdaniu zarządu. Dla każdego zdania z liczbą sprawdź, czy można je przypisać do pozycji sprawozdania i czy różnice wynikają z definicji (np. EBITDA a zysk operacyjny) albo z okresu.

Sprawdź porównywalność. Raporty okresowe mają być sporządzone tak, by dane za okresy poprzednie były porównywalne z bieżącymi. Jeśli spółka zmieniła prezentację, politykę rachunkowości albo strukturę segmentów, list powinien wyjaśnić, jak wpływa to na porównanie. Brak wyjaśnienia przy jednoczesnym eksponowaniu dynamiki to sygnał, by sięgnąć do noty w sprawozdaniu finansowym.

Zestaw list z listem z poprzedniego roku. Sprawdź, czy cele i zapowiedzi z poprzedniego listu zostały rozliczone: co zrealizowano, co przesunięto i z jakich przyczyn. Powtarzane co roku ogólne zapowiedzi bez rozliczenia poprzednich mówią o jakości komunikacji.

Porównanie listów zarządu z lat 2021–2025

  1. 2021
    Zapowiedź rozwoju w sektorze IT
  2. 2022
    Realizacja inwestycji w zakresie cyfryzacji
  3. 2023
    Przesunięcie celu rozwijania eksportu o 12 miesięcy
  4. 2024
    Zakończenie projektu ESG w 3 krajach
  5. 2025
    Nowe cele: ekspansja w regionie CEE

List w kontekście ładu korporacyjnego i oświadczeń

Obok listu raport roczny zawiera oświadczenie o stosowaniu ładu korporacyjnego oraz oświadczenia zarządu – m.in. o rzetelności sporządzenia sprawozdania finansowego i o podmiocie uprawnionym do badania sprawozdań finansowych. Część o ładzie korporacyjnym jest wyodrębnioną częścią sprawozdania zarządu z działalności. Zgodnie z przepisami spółka musi w nim wskazać zbiór zasad ładu korporacyjnego, któremu podlega, a jeśli od nich odstąpiła – wskazać postanowienia i wyjaśnić przyczyny odstąpienia.

Na Głównym Rynku GPW wszyscy emitenci akcji podlegają Dobrym Praktykom Spółek Notowanych na GPW; w raporcie rocznym za 2021 r. spółki powinny odnosić się do DPSN2021. Czytając list, sprawdź, czy to, co zarząd pisze o ładzie, kontroli i ryzykach, nie jest sprzeczne z oświadczeniem o stosowaniu ładu korporacyjnego oraz z oświadczeniami zarządu.

Krótka checklista po lekturze listu

W przykładowym zestawieniu raportu ESPI/EBI sprawdź, czy występują odrębne pozycje: 6. Oświadczenie zarządu w sprawie rzetelności sporządzenia sprawozdania finansowego, 7. Oświadczenie zarządu w sprawie podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych, 8. Pismo prezesa zarządu, 9. Sprawozdanie zarządu, 10. Oświadczenie o stosowaniu ładu korporacyjnego.

Więcej informacji: Raport roczny spółki giełdowej. Na co zwrócić uwagę? (timsa.pl).

Więcej z: Raporty roczne